به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافتهای واجد ارزش معاونت شهرسازی و معماری، امسال و بر اساس تکلیف تعیین شده، بازنگری مصوبه سال ۱۳۸۷ شورایعالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص «ضوابط و مقررات ارتقاء کیفی سیما و منظر شهری» را تحتعنوان طرح پژوهشی «آسیبشناسی چالشهای اجرایی ضوابط و مقررات ارتقای کیفی سیما و منظر شهری و کاربست آن در بازنگری مصوبات شورایعالی شهرسازی و معماری» در دستورکار خود قرار داده است.
منظر شهری به عنوان نخستین لایه ادراکی شهروندان از فضای شهری، بازتابی از ابعاد تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شهر به شمار میرود و نقشی اساسی در هویتبخشی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا میکند. با این حال، طی دهههای گذشته شهرهای کشور با نابسامانیهای گسترده در عرصه سیما و منظر مواجه بودهاند که پیامد آن در کاهش انسجام بصری، تضعیف هویت مکانی و کاهش کیفیت محیط شهری مشهود است.
با توجه به مجموعه چالشها و تنگناهای موجود در پرداختن به مباحث کیفی، مصوبه «ضوابط و مقررات ارتقای کیفی سیما و منظر شهری» به عنوان یکی از اولین مصوبات ناظر بر کیفیت فضای شهر، در تاریخ ۲۵ آذر ۱۳۸۷ به تصویب شورایعالی شهرسازی و معماری ایران رسید. مرور تجربه بیش از دو دهه اجرای ضوابط و مقررات ارتقای کیفی سیما و منظر شهری نشان میدهد با وجود تدوین قوانین متعدد، افزایش دانش تخصصی، توسعه نهادهای حرفهای و گسترش ابزارهای نظارتی، وضعیت سیما و منظر در بخشهای وسیعی از شهرها و سکونتگاهها همچنان دچار نابسامانی و آشفتگی است. در نتیجه، شکافی جدی میان اهداف مصوبات شورایعالی شهرسازی و معماری و وضعیت واقعی محیط شهری ایجاد شده است.
بازنگری ضوابط و مقررات ارتقای کیفی سیما و منظر شهری
با در نظر گرفتن شواهد گسترده از نارساییهای سیاستی، نهادی، اجرایی، کالبدی، ماهوی و زمینهای، بازنگری جامع ضوابط سیما و منظر شهری نه تنها ضروری، بلکه موضوعی حائز اولویت است. از طرفی مطابق با بند ۵ مصوبه «ضوابط و مقررات ارتقای کیفی سیما و منظر شهری» مورخ ۲۵ آذر ۱۳۸۷ در صورت تشخیص کمیته سیما و منظر، این مصوبه هر پنج سال یکبار میتواند مورد تجدیدنظر، تکمیل و بازنگری قرار گیرد. همچنین مطابق با بند ۱۶-۱-۱۲ موضوع ماده ۵۴ آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرحهای توسعه و عمران مصوب ۴ مرداد ۱۴۰۰، بازنگری این ضوابط، بر عهده وزارت راه و شهرسازی و سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور گذاشته شده است.
بازنگری با دیدگاه مسالهمحوری و مشارکتی انجام میشود
در این راستا در پاسخ به نیاز شناسایی دلایل عدم تحقق کامل اهداف مصوبه ۱۳۸۷، عدم کارکرد ضوابط مرتبط به طور موثر بر کیفیت نماها و سیمای شهرهای کشور و بروز مسائل موجود، طرح پژوهشی «آسیبشناسی چالشهای اجرایی ضوابط و مقررات ارتقای کیفی سیما و منظر شهری و کاربست آن در بازنگری مصوبات شورایعالی شهرسازی و معماری» با هدف تعیین راهبردها، سیاستها و تعیین ساختارهای اجرایی کارآمد جهت ارتقای کیفی سیما و منظر شهری تعریف و در دستور کار دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافتهای واجد ارزش قرار گرفته است. این طرح با دیدگاه آسیبشناسانه، مساله محور و مشارکتی، به دنبال دستیابی به شناسایی دلایل عدم تحقق قوانین و مصوبات ملاکعمل و یافتن و ارایه راهحلی برای مسائل و مشکلات یاد شده است.
برگزاری دومین جلسه راهبری و بررسی طرح پژوهشی
به گفته سیداحمد حسینی نیا، سرپرست دفتر ترویج معماری، طراحیشهری و بافتهای واجد ارزش،دومین جلسه راهبری و بررسی طرح پژوهشی «آسیبشناسی چالشهای اجرایی ضوابط و مقررات ارتقاء کیفی سیما و منظر شهری و کاربست آن در بازنگری مصوبات شورایعالی شهرسازی و معماری»، ۵ بهمن با حضور مسئولانی از سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، مشاور طرح به میزبانی دفتر ترویج معماری، طراحیشهری و بافتهای واجد ارزش در این دفتر برگزار شد.
در این نشست در راستای بررسی فنی مطالعات بخش اول و دوم طرح مذکور، بر لزوم توجه به مبانی نظری مرتبط با سیما و منظر شهری، جایگاه این مصوبه در طرحهای فرادست و ضرورت توجه به مسائل و چالشهای اجرایی در بازنگری مصوبه اشاره شد.
حسینینیا در این نشست بر لزوم همافزایی و همکاری موثر بین این دفتر و سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، که موجب تحکیمبخشی ابعاد رویهای موضوع در پیشبرد روند طرح و اجرایی شدن مصوبات شورایعالی شهرسازی و معماری در این زمینه خواهد شد، تاکید کرد.
مدیر کل برنامهریزی و توسعه شهری سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور نیز علاوه بر اعلام آمادگی همکاری آن سازمان با این دفتر در خصوص طرح ، بر تدقیق و بومیسازی ضوابط سیما و منظر شهری در طرحهای توسعه و عمران شهری بر اساس ویژگیهای بومی و اقلیمی تاکید کرد.
گفتنی است، این طرح پس از بررسی کمیته فنی شماره ۳ و تصویب شورایعالی شهرسازی و معماری، ملاکعمل کلیه معماران، طراحان شهری، دستگاههای تهیه و تصویب و نظارت بر اجرای طرحهای توسعه شهری و شهرداریها و دیگر مراجع صدور پایان کار ساختمانی و سازمانهای نظام مهندسی و سایر دستگاههای مرتبط قرار خواهد گرفت.